مفاهیم سامانه

در سامانه عملیات، مفاهیم مشخصی به‌عنوان اجزای اصلی سیستم تعریف شده‌اند که درک صحیح آن‌ها برای استفاده درست از سامانه ضروری است. این مفاهیم پایه، ساختار کلی سامانه را شکل می‌دهند. در ادامه، هر یک از این مفاهیم به‌صورت خلاصه معرفی می‌شود.


نقطه

نقطه‌ها نقاط فیزیکی و منطقی هستند که مرسولات در طول سفر خود از آن‌ها عبور می‌کنند. این نقطه‌ها می‌توانند شامل مراکز توزیع، انبارها، شعب و سایر نقاط مهم در شبکه لجستیک باشند.هر نقطه باید دارای اطلاعات جغرافیایی دقیق مانند استان، شهر، منطقه، نوع شهر، طول و عرض جغرافیایی، شبکه و وضعیت مرتبط باشد.


نوع نقطه (وضعیت)

هر مرسوله در طول سفر خود از وضعیت‌های مختلفی عبور می‌کند. این وضعیت‌ها باید به صورت استاندارد و یکپارچه تعریف شوند تا امکان مدیریت و ردیابی دقیق مرسولات فراهم شود. انواع نقطه‌ها شامل پیمانکار جمع آوری و توزیع, باریار جمع آوری و توزیع, هاب, حمل و نقل, اکسس پوینت(پیشخوان) و غیره است.


زیروضعیت

برای هر وضعیت می‌توان زیروضعیت تعریف کرد که جزییات بیشتری از آن را مشخص می‌کند. هر وضعیت می‌تواند شامل صفر یا بیشتر زیروضعیت باشد. زیروضعیت‌ها می‌توانند به عنوان استثنا یا غیراستثنا علامت‌گذاری شوند و دارای سطوح شدت مختلفی هستند.


مسیر

  هر مسیر شامل استان و شهر مبدا و مقصد است. مسیر می‌تواند شامل استاپ سیتی های مختلفی باشد که شهرهای توقف را مشخص می‌کند. در صورتی که برای یک مسیر هیچ استاپ سیتی انتخاب نشود یعنی مسیر مستقیم است. مسیرهای با مبدا و مقصد یکسان، می‌توانند استاپ سیتی‌های متفاوتی داشته باشند در این صورت مسیرهای متفاوتی هستند. هر مسیر می‌تواند به n سفر تعلق داشته باشد.


سفر

هر سفر شامل استان و شهر مبدا و مقصد، نوع سرویس و لیستی از مسیرهاست. امکان ایجاد سفر تکراری با نوع سرویس متفاوت وجود دارد(مثلا سفر تهران به مشهد با نوع سرویس هوایی یا زمینی). هر سفر می‌تواند شامل n مسیر باشد. تنها مسیرهایی نمایش داده می‌شوند که مبدا آن‌ها با مبدا سفر یکی باشند. برای اینکه یک سفر معتبر باشد باید مبدا مسیر اول با مبدا سفر، مقصد مسیر با مبدا مسیر بعدی و مقصد آخرین مسیر با مقصد سفر یکی باشد.


اقدام

اقدام عملیات اجرایی است که در طول سفر مرسوله و در وضعیت‌های مختلف می‌تواند انجام شود. هر اقدام می‌تواند شامل یک اسکریپت اجرایی و  مجموعه‌ای از پارامترها باشد که برای اجرای صحیح اقدام نیاز است. پارامترها می‌توانند انواع مختلفی داشته باشند و برای هر پارامتر باید نوع ورودی مناسب مشخص شود. این قابلیت امکان تعریف عملیات قابل پیکربندی را فراهم می‌کند که می‌توانند در ماشین‌های وضعیت و گذارهای بین وضعیت‌ها استفاده شوند که اگر وضعیتی رخ داد اقدام متناظر آن اجرا شود.


ماشین وضعیت

ماشین وضعیت شامل مجموعه‌ای از وضعیت‌ها، روابط بین آن‌ها و قوانین گذار است که به صورت بصری و گرافیکی قابل تعریف و ویرایش هستند. همچنین می‌توان اقدامات لازم که هنگام شروع یا پایان هر وضعیت باید رخ دهد را تعریف کرد. هر ماشین وضعیت، یک جریان کار را به صورت بصری نمایش می‌دهد. این قابلیت امکان کنترل دقیق بر روی نحوه تغییر وضعیت مرسولات در طول سفر را فراهم می‌کند.


استثنا

هر گونه انحراف از جریان عادی سفر مرسوله مانند برگشت یا عودت مرسوله، رسوب مرسولات در یک بخش، یا تاخیر در حمل بارها یک استثنا محسوب می‌شود. این استثنائات باید شناسایی و ثبت شوند و به سوپروایزر بخش مربوطه اعلام شوند تا اقدامات لازم برای رفع مشکل یا تغییر وضعیت انجام شود. هدف از این فرآیند، جلوگیری از توقف عملیات، کاهش تاخیرات و حفظ کیفیت سرویس‌ها است.


داده‌های پایه

داده‌های پایه اطلاعات مرجعی هستند که در فرآیند تعریف و مدیریت نقطه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و معمولا تغییرات کمی دارند. این داده‌ها از سامانه‌های مرجع دریافت شده و به‌عنوان لیستی از اطلاعات در مدیریت نقطه‌ها استفاده می‌شوند.